Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przypomina, że jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na grypę. Najskuteczniejszą metodą uniknięcia zachorowania i związanych z nim powikłań jest profilaktyka pod postacią corocznego szczepienia. Szczepienia zalecane są szczególnie osobom z obniżoną odpornością, osobom z przewlekłymi chorobami krążenia oraz układu oddechowego, dzieciom powyżej 6-tego miesiąca życia, osobom powyżej 50-tego roku życia, kobietom w ciąży, pracownikom ochrony zdrowia oraz osobom narażonym na kontakt z dużą liczbą ludzi.

Jak się zakażamy?

Zakażamy się podczas kontaktu z osobą zakażoną wirusem grypy. Wirus jest przenoszony:

  • bezpośrednio drogą kropelkową, gdy osoba chora mówi, kicha lub kaszle – największe narażenie występuje wówczas, gdy przebywamy do 2 m od osoby zakażonej.
  • pośrednio, przez kontakt ze skażoną powierzchnią.

Objawy

Grypa to nagłe wystąpienie choroby, której towarzyszy:

  • wysoka gorączka (powyżej 38 ºC) 
  • złe samopoczucie
  • ból głowy
  • dreszcze
  • bóle mięśniowo-stawowe
  • suchy kaszel
  • ból gardła
  • duszności
  • rzadziej – nieżyt nosa.

Podstawowym kryterium rozpoznania zakażenia jest dodatni wynik badania wirusologicznego.

Same objawy i przebieg choroby nie pozwalają na wiarygodne rozpoznaje zakażenia wirusem grypy, gdyż wiele innych drobnoustrojów powoduje podobne objawy (tzw. choroba grypopodobna).

Jeśli chcesz mieć pewność, czy masz do czynienia z grypą, możesz samodzielnie wykonać tzw. kasetkowy,  wynik otrzymasz w ciągu 15 minut. Czułość i specyficzność takiego testu jest niższa w porównaniu z badaniami wirusologicznymi wykonywanymi w medycznym laboratorium diagnostycznym np. z pobranego wymazu z nosa, ale niejednokrotnie może on być pomocny.

Kiedy zarażamy?

Osoba zakażona wirusem grypy może zarażać innych przez:

  • 1-2 dni przed wystąpieniem objawów chorobowych
  • dorosły: 3-5 dni od chwili pojawienia się objawów
  • dziecko poniżej 12 r. ż.: do 10 dni
  • chory z ciężkim niedoborem odporności zaraża przez wiele tygodni lub miesięcy.

Jeden chory zaraża średnio 4 osoby z bliskiego otoczenia.

Czy w leczeniu pomagają antybiotyki?

Jeśli nie ma wskazań lekarskich, przy infekcji grypowej unikaj antybiotyków. Antybiotyki przeznaczone są do zwalczania bakterii, a nie wirusów.

Profilaktyka

Aby zapobiec grypie, stosuj zasady bezpieczeństwa:

  • zakrywaj nos i usta podczas kichania i kaszlu
  • jeśli źle się czujesz, zostań w domu i unikaj kontaktu z innymi ludźmi
  • regularnie i dokładnie myj/dezynfekuj ręce
  • unikaj tłumów
  • zachowaj dystans od innych osób
  • często i dokładnie wietrz pomieszczenia
  • ewentualnie stosuj maseczkę ochronną tzw. chirurgiczną
  • rozważ zaszczepienie się przeciwko grypie sezonowej.

Szczepienia przeciwko grypie sezonowej

Szczepionka przeciwko grypie sezonowej to najskuteczniejszy sposób na zabezpieczenie się przede wszystkim przed bardzo groźnymi dla naszego zdrowia i życia powikłaniami, które może spowodować wirus grypy.

Powikłania mogą wystąpić także u młodych i zdrowych osób. Najczęstszymi powikłaniami w przebiegu grypy są: zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, zapalenie płuc i oskrzeli.

Szczególnie groźne są powikłania dla osób starszych, z chorobami towarzyszącymi, z obniżoną odpornością z powodu chorób czy przyjmowanych leków.

Czas, który wybieramy na szczepienie, powinien wyprzedzać szczyt zachorowań, a więc najlepiej szczepić się od września do grudnia. Odporność poszczepienna utrzymuje się zwykle do 6 miesięcy i zapewnia ochronę w sezonie epidemicznym, zaś skład szczepionki jest każdego roku weryfikowany z uwagi na dużą zmienność wirusa grypy.

Jeśli nie możesz zaszczepić się odpowiednio wcześnie, szczepienie możesz wykonać w dowolnym momencie przez cały sezon epidemiczny.

Eksperci zalecają szczepienia wszystkim osobom powyżej 6 miesiąca życia, w szczególności:

  • dzieciom
  • dorosłym chorującym na choroby przewlekłe, z obniżoną odpornością
  • osobom po transplantacji narządów
  • kobietom planującym zajście w ciążę
  • kobietom w ciąży
  • osobom powyżej 55. roku życia
  • pracownikom ochrony zdrowia oraz placówek zapewniających opiekę osobom chorym i niepełnosprawnym
  • pracownikom wykonującym zawody wymagające ciągłego kontaktu z ludźmi.

Informacje na temat refundacji szczepionek przeciw grypie w sezonie 2023/2024 znajdziesz na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB.